Filipinler'in San Vicente Belediyesi ve Deniz Kaplumbağaları
Filipinler'in Palawan bölgesindeki San Vicente, Zeytin Yeşili Deniz Kaplumbağası (Olive Ridley) için kritik bir yumurtlama alanı. Ancak bu bölgedeki kaplumbağalar, kontrolsüz sokak köpekleri ve iklim değişikliği nedeniyle artan fırtınalar gibi birçok tehdit ile karşı karşıya. Yerel topluluk, bu deniz canlılarını korumak adına önemli çabalar sarf ediyor.
Jerald Mahusay, çocukluğunda kaplumbağa yumurtalarını oyuncak gibi görüyordu. Fakat 2023 yılında, Large Marine Vertebrates Research Institute Philippines (LAMAVE) adlı sivil toplum kuruluşunda patrollerden biri olarak göreve başladı. Artık, yerel koruma biriminin lideri olarak çalışıyor ve kaplumbağalar üzerinde yürütülen projede araştırmacı olarak görev alıyor. LAMAVE, Palawan'daki kaplumbağa izleme projesi ile birlikte deniz araştırmaları yapıyor.
Yumurtlama Dönemindeki Zorluklar
Yumurtlama mevsiminde, gönüllü ve yerel patroller, her gece ve sabah beş vardiya halinde 8 kilometreden fazla yürüyerek kaplumbağaları izliyor. Bir kaplumbağa bulduklarında, yumurtlama işlemi tamamlanana kadar bekleyip, köpekleri uzaklaştırıyorlar. Yumurtlama sonrası, kaplumbağaların kabuk ölçüleri alınıyor, fotoğrafları çekiliyor ve genetik örnekler için finlerinden biyopsi alınıyor. Ancak bazen, köpeklerin saldırısına uğrayan kaplumbağalarla karşılaşıyorlar. Bu durumda, yumurtalar alınıyor ve iki farklı kuluçka merkezine götürülüyor. Geçtiğimiz sezonlarda, plajda bırakılan yumurtaların çoğu köpekler tarafından yenilmiş veya su altında kalmış.
Kuluçka merkezlerinde, yumurtalar dikkatlice konuluyor ve her gün birkaç saat aralıklarla kontrol ediliyor. Yaklaşık iki ay sonra, yumurtalardan yavrular çıkmaya başlıyor ve bu yavrular sahilde koşarak Batı Filipin Denizi'ne doğru yola çıkıyor. Ancak denize ulaşan yavrulardan yalnızca 1.000'de 1'i yetişkinliğe ulaşabiliyor.
Gelişen Turizm ve Tehditler
Son yıllarda San Vicente, turizmde artış görüyor. Century Properties, 56 hektarlık bir alan satın alarak bir tatil köyü inşa etmeyi planlıyor. Diğer bir büyük geliştirici olan Megaworld Corporation ise 462 hektarlık “Paragua Coastown” projesine başladı. Bu gelişmelerle birlikte, yerel halk karışık duygular yaşıyor; hem heyecanlı hem de endişeliler.
Sokak köpekleri, kaplumbağalar için en büyük tehdit olmaya devam ediyor. Yerel yönetim, sokak köpeklerini yasaklayan bir düzenleme yapmış olsa da, bu düzenleme uygulanmıyor. Dolayısıyla, insan müdahalesi, yumurtaların ve yavruların hayatta kalması için kritik hale geliyor.
Yerel araştırmacılar, sokak köpeklerinin yoğun olduğu bölgelerde ölü kaplumbağalara ve yırtılmış yuvalara rastladılar. Bu nedenle, köpeklerin sahiplerinden biri olan Reymundo Munding ile iletişime geçerek, onunla birlikte bir koruma planı geliştirdiler. Munding, kaplumbağaların korunmasına katkıda bulunmak için LAMAVE ile iş birliği yapmayı kabul etti.
İklim Değişikliği ve Fırtınalar
İklim değişikliği, San Vicente'deki kaplumbağa yuvalarını tehdit eden bir diğer faktör. Araştırmacılar, fırtınalar sırasında yüksek gelgit seviyelerini kaydederek, yuvaların yerlerini belirliyorlar. Eğer yuvalar yerlerinde bırakılmış olsaydı, büyük ihtimalle su altında kalacaklardı.
Kalei Suza, “Bu hayvanlar birçok felakete karşı evrimleşmiş olsa da, insan faktörü nedeniyle birçok tehdit ile karşılaşıyorlar” diyor. Ancak, yerel topluluğun projeye katılımı konusunda umut verici gelişmeler yaşanıyor. Yerel patrollerden biri, yumurta yuvası bulduğunda araştırmacıları bilgilendiriyor ve birlikte koruma önlemleri alıyorlar.
Kaplumbağaların korunması için yapılan bu çabalar, hem deniz ekosisteminin hem de yerel topluluğun geleceği için kritik öneme sahip. Ancak, hala karşılaşılacak birçok zorluk var. Türkiye'de de benzer koruma projeleri geliştirilerek, deniz yaşamını koruma çabaları artırılabilir.
