Güney Kore'nin Hidrojen Araç Geri Dönüşüm Programı
Güney Kore, hidrojenle çalışan araçların parçalarını geri dönüştürmek ve nadir toprak elementlerini (rare earth elements) elde etmek amacıyla 40.9 milyar KRW (30 milyon dolar) bütçeli bir araştırma programı başlattı. Bu dört yıllık projeye, hükümetten 32.9 milyar KRW ve özel sektörden 7.95 milyar KRW destek sağlanacak. Proje, 2029 yılına kadar devam edecek.
Hükümetin verilerine göre, Güney Kore'deki hidrojenli araç sayısı 2021'de yaklaşık 19,000'den 2023'te 34,000'e ve 2025'te 45,000'in üzerine çıkması bekleniyor. Aynı dönemde, elektrikli araç kayıtları 220,000'den 890,000'e yükseldi. Bu artış, hidrojenli araçların hayat döngüsünün sonunda geri dönüşüm süreçlerinin gelişimini zorunlu kılıyor.
Hidrojenli araçlar, geleneksel araçlardan farklı olarak yüksek basınçlı hidrojen depolama tankları ve yakıt hücreleri içeriyor. Bu durum, gaz sızıntısı veya patlama riski nedeniyle özel söküm prosedürleri gerektiriyor. Araçların birçok bileşeninde, platin ve nadir toprak elementleri gibi değerli materyaller bulunuyor. Bu nedenle, bu bileşenlerin imhası ekonomik olarak cazip değil.
Programın Üç Ana Hedefi
Program, üç ana alana odaklanacak:
Güvenli Söküm Teknolojileri Geliştirmek: İlk olarak, hidrojen depolama tanklarından kalıntıları güvenli bir şekilde çıkarmak ve yakıt hücresi grupları, hidrojen tankları ve tahrik motorları gibi ana bileşenleri sökmek için teknolojiler geliştirilecek. Araştırmacılar, bileşenlerin yeniden kullanılabilirliğini belirlemek için performans değerlendirme standartları oluşturacak.
Bileşenleri Yeniden Kullanmak: İkinci hedef, hâlâ hizmet ömrü olan bileşenleri yeniden kullanmak. Yakıt hücresi grupları ve hidrojen depolama tankları, elektrik üretim sistemleri olarak inşa alanları, uzak adalar ve çevre dostu gemiler gibi enerji altyapısının sınırlı olduğu yerlerde kullanılacak.
Nadir Toprak Elementlerini Elde Etmek: Üçüncü alan, araç tahrik motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların içindeki nadir toprak elementlerini ve diğer kritik mineralleri geri kazandırmak olacak. Araştırmacılar, atılan motorlardan mıknatısları ayırmak ve çevre dostu süreçler kullanarak yüksek saflıkta nadir toprak malzemeleri elde etmek için otomatik sistemler geliştirecek.
Geri kazanılan malzemeler, yeni tahrik motorları üretimi de dâhil olmak üzere yerli imalat tedarik zincirlerine geri kazandırılacak. Bu durum, döngüsel bir kaynak sistemi oluşturmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hidrojenli araç teknolojilerini geliştirmeye yönelik adımlar atıyor ancak bu alanda henüz Güney Kore seviyesine ulaşmış değil. Yerli şirketler, hidrojen teknolojilerini ve geri dönüşüm süreçlerini destekleyecek projelere yönelmeye başladı. Türkiye'nin, hidrojenli araçların geri dönüşümünü sağlaması, hem kaynak güvenliğini artıracak hem de çevresel riskleri azaltacaktır. Ancak bu hedefe ulaşmak için güçlü bir politika ve destek mekanizması gerekmektedir.
Güney Kore, end-of-life hidrojen araçları sadece atık olarak görmüyor; aksine bunları, yakıt hücreleri ve nadir toprak mıknatısları gibi önemli varlıklar içeren gelecekteki kaynaklar olarak değerlendiriyor. Bu tür bir yaklaşım, Türkiye'nin de benimsemesi gereken bir vizyon olabilir.
